My latest images for sale at Shutterstock:

แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ พระธาตุประจำปีเกิด แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ พระธาตุประจำปีเกิด แสดงบทความทั้งหมด

วันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563

ชมสถาปัตยกรรมแบบล้านนาที่เก่าแก่และงดงามที่วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) พระธาตุประจำปีฉลู

Thai | English

     วันนี้ชวนทุกท่านไปชมสถาปัตยกรรมแบบล้านนาที่เก่าแก่และงดงามที่วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) พระธาตุประจำปีฉลู  จังหวัดลำปาง (ถ่านหินลือชา รถม้าลือลั่น เครื่องปั้นลือนาม งามพระธาตุลือไกล ฝึกช้างใช้ลือโลก) กันครับ



ประวัติ/ความสำคัญ "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)" 


          ป้ายหน้าวัดเขียนเล่าเกี่ยวกับ วัดพระแวัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) ไว้ว่า "ตามตำนานกล่าวว่า ในสมัยพุทธกาลพระพุทธเจาพร้อมด้วยพระเถระสามองค์ได้เสด็จจาริกไปตามเมืองต่างๆจนถึงบ้านลัมภะการีวัน (บ้านลำปางหลวง) พระพุทธเจ้าได้ประทับเหนือดอยม่อนน้อย มีชาวบั่วคนหนี่งชื่อ ละอ้ายกอน เกิดความเลื่อมใสได้นำน้ำผึ้งบรรจุกระบอกไม้ป้าง และมะพร้าว มะตูม อย่างละ 4 ลูก มาถวายพระพุทธองค์ พระพุทธองค์ได้มอบหมายให้พระอานนท์กรอลลงในบาตรแล้วทรงฉัน เมื่อฉันเสร็จเรียบร้อยแล้ว ทรงโยนกระบอกไม้ไปทางทิศเหนือ แล้วทรงพยากรณ์ว่าสถานที่แห่งนี้ ต่อไปจะมีชื่อว่าลัมพกัปปะนคร(ลำปาง) แล้วพระองค์ได้ทรงลูบพระเศียรได้พระเกศามาหนึ่งเส้น มอบให้ลัวะอ้ายกอน ลัวะอ้ายกอนได้นำพระเกศานั้นมาบรรจุในผอบทองคำ และใส่ลงในอุโมงค์พร้อมกับถวายแก้วแหวนเงินทองเป็นพุทธบูชา และถมดินให้เรียบเสมอกัน แล้วก่อเป็นเจดีย์สูงเจ็ดศอกเหนืออุโมงค์นั้น ในสมัยต่อมาก็ได้มีเจ้าครองนครอีกหลายพระองค์มาสร้างและบูรณะซ่อมแซม จนกระทั่งเป้นวัดที่สมบูรณ์และสวยงามจนถีงปัจจุบันนี้ 
วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

          วัดพระธาตุลำปางหลวง ถือเป็นวัดที่สำคัญของจังหวัดลำปาง เนื่องจากเป็นต้นกำเนิดของคำว่า “ลำปาง” จนมาเป็นจังหวัดลำปางในปัจจุบัน เป็นวัดที่พระมหากษัตริย์ไทย เจ้าครองนครลำปางและภาคเหนือทั้งหมดเคยเสด็จ และยกย่องว่าเป็นหลักของบ้านเมืองสืบมาทุกยุคทุกสมัย ในตำนานระบุไว้ว่า มีพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้าส่วนสำคัญบรรจุอยู่ในพระธาตุเจดีย์ ได้แก่ พระเกศา พระอัฐิธาตุ พระนลาฏข้างขวา พระสอด้านหน้าด้านหลัง ที่พระกุมารกัสสปะเถระเจ้าและพระเมฆียเถระเจ้าอัญเชิญมาประดิษฐานไว้ อีกทั้งยังเป็นที่ประดิษฐานพระแก้วมรกต และมีอนุสรณ์การกอบกู้อิสรภาพของดินแดนล้านนาไม่ให้ตกเป็นเมืองขึ้น"
( ที่มา : ป้ายหน้าสถานที่ท่องเที่ยว )

วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)
วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

          ส่วนป้ายอีกป้ายบริเวณวัดเขียนเล่าเกี่ยวกับวัดพระธาตุลำปางหลวงว่า "ประวัติพระธาตุลำปางหลวง พอสรุปได้ความว่าวัดนี้มีความสำคัญตั้งแต่สมัยพุทธกาล ดังเช่นการกล่าวถึงการเสด็จมานมัสการของพระนางจามเทวี ในราว พ.ศ.1200 แต่จากลักษณะสถาปัตยกรรมภายในวัดน่าจะเชื่อว่า วัดนี้อายุอย่างน้อยก้อยู่ราวพุทธศตวรรษที่ 20 ตอนปลาย และได้รับการบูรณะเสมอมา ดังศิลาจารึกกล่าวว่า ใน พ.ศ.1992 เจ้าหาญแต้ท้อง ได้สร้างพระเจดีย์ขึ้นสูง 15 วา กว้าง 9 วา พ.ศ.2019 เจ้าหมื่นคำเพชรได้บูรณะวิหาร พ.ศ.2023 เจ้าหาญศรีธัตถะได้บูรณะเจดีย์ขึ้นอีก ฐานกว้าง 12 วา สูง 22 วา 2 ศอก และได้บูรณะอีกหลายครั้ง วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานของพระแก้วมรกต วัดนี้คงความเป็นปูชยสถานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในอาณาจักรล้านนาจนถึงปัจจุบัน"
( ที่มา : ป้ายหน้าสถานที่ท่องเที่ยว )
วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

         ในโบรชัวร์องค์บริหารส่วนจังหวัดลำปาง "ลำปางสุขทุกด้าน" เขียนสรุปเล่าว่า "วัดพระธาตุลำปางหลวง อำเภอเกาะคา มีสถาปัตยกรรมแบบล้านนาที่เก่าแก่และงดงาม ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 20 เป็นเจดีย์ทรงระฆังคว่ำ มีการปิดทองจังโกคล้ายแบบพุกาม เป็นพระธาตุประจำปีฉลู วัดแห่งนี้ยังเป็นที่ประดิษฐาน “พระแก้วดอนเต้า” พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองชาวลำปางเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะล้านนาสลักด้วยหยกสีเขียว ในวัดนี้มีความอัศจรรย์อย่างหนึ่ง คือ มีเงาพระธาตุกลับหัวสวยงามมาก"
( ที่มา : โบรชัวร์องค์บริหารส่วนจังหวัดลำปาง)

ที่ตั้ง "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)"
            อ.เกาะคา จ.ลำปาง
การเดินทางไป "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)"
          การเดินทางไป "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)"  รายละเอียดสามารถเดินทางอิงตามแผนที่ด้านล่าง  

แผนที่วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

เดินทางถึงเป้าหมาย "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)"
       เมื่อถึงเป้าหมายวัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) อ.เกาะคา จ.ลำปาง ผู้มาเยือนจะได้สัมผัสความสุขอีกด้านเมื่อเดินทางมาถึงครับ

แผนผังวัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

       แผนที่วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)
       หมายเลข 1 องค์พระธาตุเจดีย์ 
       หมายเลข 2 วิหารหลวง
       หมายเลข 3 วิหารพระพุทธ
       หมายเลข 4 ซุ้มประตูโขง
       หมายเลข 5 วิหารน้ำแต้ม
       หมายเลข 6 วิหารพระเจ้าศิลา
       หมายเลข 7 ปล่องหนานทิพย์ช้าง
       หมายเลข 8 พระอุบาสถ
       หมายเลข 9 ไม้ขะจาว
       หมายเลข 10 วิหารต้นแก้ว
  
     หมายเลข 11 กุฎิพระแก้ว
       องค์พระธาตุเจดีย์ ภายในบรรจุพระบรมพระเกษาธาตุ ซึ่งพระพุทธเจ้ามอบให้ลัวะอ้ายกอน เมื่อครั้งพุทธกาล และได้สร้างเจย์สูง 7 ศอก เพื่อประดิษฐานพระเกษา เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานไปแล้ว 218 พรรษา พระกัสสปะนำเอาอัฐิธาตุพระนลาข้างขวา และพระเมฆิยะนำเอาอัฐิลำคอข้างหน้า-หลังมาบรรจุ พระธาตุเจดีย์ได้ถูกสร้างและบูรณะหลายครั้ง องค์ที่ปรากฎเห็นอยู่นี้เจ้าเมืองหาญศรีธัตถะสร้าง พ.ศ.2029

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

องค์พระธาตุเจดีย์วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple) 

       สิ่งที่ห้ามพลาดเมื่อมาวัดพระธาตุลำปางหลวง คือ ไหว้องค์พระธาตุเจดีย์ 




       วิหารพระพุทธ หรือวิหารลายคำ ไม่ปรากฎชื่อผู้สร้าง แต่คงมีอายุไม่น้อยกว่า 700 ปี และถูกบูรณะซ่อมแซมใน พ.ศ.2345  
( ที่มา : ป้ายหน้าสถานที่ท่องเที่ยว )       
ป้ายหน้าวิหารพระพุทธ หรือวิหารลายคำวัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

       จากป้ายหน้าวิหารเขียนเล่าว่า "วิหารลายคำ เดิมเป็นวิหารโถงเปิดโล่ง ศิลปะล้านนาฝีมือช่างลำปาง มีลวดลายลงรักปิดทองสวยงามมาก ไม่ปรากฎผู้สร้าง แต่มีอายุไม่น้อยกว่า 700 กว่าปี เป็นที่ประดิษฐานพระเจ้าองค์หลวงเมืองเขลางค์ (หลวงพ่อพระพุทธ) เป็นพระพุทธรูปศิลปะเชียงแสนสิงห์สามปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 209 นิ้ว สูงจากฐานถึงพระเกศ 225 นิ้ว เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นที่มีลักษณะที่สวยงามที่สุดองค์หนึ่งของล้านนา"      

พระเจ้าองค์หลวงเมืองเขลางค์ (หลวงพ่อพระพุทธ) วิหารพระพุทธ หรือวิหารลายคำ วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

พระเจ้าองค์หลวงเมืองเขลางค์ (หลวงพ่อพระพุทธ) วิหารพระพุทธ หรือวิหารลายคำ วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

       วิหารพระเจ้าศิลา สร้างเมื่อ พ.ศ.1200 เศษ โดยพระเจ้ากรุงละโว้ พระบิดาของพระนางจามเทวี เพื่อประดิษฐานพระเจ้าศิลา ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่เก่าแก่ที่สุดในกรุงละโว้สมัยนั้น

วิหารพระเจ้าศิลา วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

วิหารพระเจ้าศิลา วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

วิหารพระเจ้าศิลา วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

วิหารพระเจ้าศิลา วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

        ซุ้มพระพุทธบาท สร้างครอบรอยพระพุทธบาท ฐานก่อขึ้นเป็นชั้นคล้ายฐานเจดีย์ สร้างประมาณ พ.ศ.1992 เจ้าเมืองหาญแต้ท้องเป็นผู้สร้าง ภายในซุ้มพระพุทธบาท สามารถมองเห็นเงาพระฐาตุและวิหารด้านมุมกลับ

ซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

ซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)


ซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)


เงาพระธาตุกลับหัวภายในซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)


เงาพระธาตุกลับหัวภายในซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)


ซุ้มพระพุทธบาท วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

       ผู้มาเยือนหรือนักท่องเที่ยวสามารถชมความงามของสถาปัยกรรมโบราณล้านนาได้รอบบริเวณวัดพระธาตุลำปางหลวง สุขทุกที่ ณ ลำปางครับ
วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)
วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)


วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)

       และสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมอุปถัมภ์ได้มอบรับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น ประจำปี 2545 ให้กับวัดพระธาตุลำปางหลวง


     หากใครชอบการท่องเที่ยวแบบสบายๆ ขับรถกินลม สัมผัสเสน่ห์แห่งเมืองเหนือ ชมสถาปัตยกรรมแบบล้านนาที่เก่าแก่และงดงาม ไหว้พระธาตุประจำปีฉลู   "วัดพระธาตุลำปางหลวง (Phra That Lampang Luang Temple)" อีกหนึ่งสถานที่ในเมืองไทยที่ไม่ควรพลาดไปเยือนครับ...สวัสดีครับ



วัดศรีชุม ( Wat Sri Chum ) จ.ลำปาง วัดศิลปะแบบพม่าที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย

วันพฤหัสบดีที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์

          วันนี้ชวนไปเที่ยวชมพุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์ จ.นครนายก (เมืองในฝันที่ใกล้กรุง ภูเขางาม น้ำตกสวย รวยธรรมชาติ ปราศจากมลพิษ) ครับ


ประวัติ/ความสำคัญ "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์" 



          ในขณะที่เขียนบล็อกผู้เขียนได้ค้นหาข้อมูลจากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ หรือเว็บไซต์ประจำจังหวัดยังไม่มีข้อมูลเขียนเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับ พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์  ทำให้ในช่วงที่เขียนได้ค้นพบข้อมูลจากจากเว็บไซต์ของ  www.manager.co.th เขียนเล่าไว้ว่า "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์  ดำเนินการจัดสร้างขึ้น เนื่องในโอกาสครบ 2600 ปี แห่งการตรัสรู้ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพระพุทธเจ้า ในปี พ.ศ.2555 เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา และเป็นอนุสรณ์เนื่องในโอกาสสำคัญดังกล่าวของพระพุทธศาสนา  เหตุผลที่สร้าง
            เนื่องจากในทางพระพุทธศาสนา วันมาฆบูชาถือเป็นวันแรกที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศหลักธรรมสำคัญ เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติให้แก่พระภิกษุผู้เป็นพุทธสาวก ได้นำไปปฏิบัติเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา และที่สำคัญยังพบว่า ในประเทศไทยไม่เคยมีที่ใดสร้างสถานที่เพื่อเป็นอนุสรณ์ของวันมาฆบูชามาก่อน
(ที่มา : www.manager.co.th )

สถานที่ตั้ง "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์"
         ต.สาริกา อ.เมือง  จ.นครนายก

การเดินทางไป "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์"
         พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์ สามารถขับรถไปเที่ยวไปชมได้ดังแผนที่ด้านล่างครับ

แผนที่พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์

เดินทางถึงเป้าหมาย "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์"
           เมื่อเดินทางถึงพุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์  เราเที่ยวไปชมกันเลยครับ (รูปประกอบ : ถ่ายวันที่ 31 ม.ค.2559)
           ในวันที่ผู้เขียนเดินทางไปเที่ยวชม มีรถนั่งท่องเที่ยวมาหลายคันครับ มีที่จอดรถเพียงพอต่อนักท่องเที่ยวครับ 
บริเวณพุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี
            เดินเข้าไปชมความงามและตามรอยพุทธศาสนาภายใน พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์ ซึ่งภายในอุทธยานฯ ได้สร้างพระพุทธรูปและรูปปั้นพระอรหันตสาวก เพื่อจำลองเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันมาฆบูชาครั้งพุทธกาลครับ

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

           หากเดินลงมาจากอุทยานฯ บริเวณป้ายอุทยาน มีการจำลองพระธาตุประจำปีเกิด หากใครไม่สะดวกเดินทางไปไหว้พระธาตุประจำปีเกิดตามสถานที่จริงๆในเมืองไทยของเรา ไม่ต้องเดินทางไปไกลแล้วครับ  สามารถไหว้พระธาตุประจำปีเกิดได้ที่พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปีได้ครบทุกปีเกิดครับ

พระธาตุประจำปีเกิด พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พระธาตุประจำปีเกิด พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี

พระธาตุประจำปีเกิด พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี
           นอกจากนี้ที่ ศาลาค่าน้ำนม มี ประติมากรรมปั้นทราย ให้เราชมความสวยงามอีกครับ

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย

ศาลาค่าน้ำนม ประติมากรรมปั้นทราย
            พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์ อยู่ไม่ห่างจากแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ ของ จ.นครนายก นักท่องเที่ยวหรือผู้มาเยือนสามารถกำหนดเส้นทางหรือวางแผนเที่ยวนครนายกได้ไม่ยากครับ

พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี
            หากใครชอบการท่องเที่ยวแบบสบายๆ ตามชมอุทยานแผ่งการเรียนรู้ทางศาสนา  "พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ พุทธชยันตี 2,600 ปี พระอรหันต์ 1,250 องค์" อีกหนึ่งสถานที่ในเมืองไทยที่ไม่ควรพลาดไปเยือนครับ...สวัสดีครับ